Nội dung hoài niệm internet, game flash, nhân vật và xu hướng thiết kế luôn là chủ đề khiến đội ngũ chúng tôi thích viết nhất, vì mỗi lần nhắc lại là một lần cả phòng cùng ồ lên nhớ tuổi thơ. Chúng tôi không nói về công nghệ khô khan. Chúng tôi nói về những buổi trưa trốn ngủ để chơi game trên máy tính bàn cũ kỹ, tiếng quạt máy kêu è è, và cái cảm giác hồi hộp khi trang web load xong logo Flash hình chữ F màu đỏ.
Bài này chúng tôi viết như một lá thư gửi lại chính mình của hơn mười năm trước. Đồng thời cũng là dịp để bên mình nhìn lại vì sao gu thiết kế hoài niệm đang quay trở lại mạnh mẽ trong ngành website hiện nay, thứ mà chính đội ngũ đang áp dụng cho không ít dự án của khách hàng.
Vì sao nội dung hoài niệm internet lại khiến người ta xao xuyến đến vậy
Chúng tôi nghĩ lý do nằm ở chỗ internet những năm 2000 là một không gian rất khác. Không có thuật toán gợi ý, không có video ngắn chạy liên tục. Người dùng phải tự đi tìm, tự khám phá, tự bookmark những trang web ưng ý. Chính vì phải bỏ công sức tìm kiếm nên khi tìm được một trò chơi hay, một trang web đẹp, cảm giác trân trọng lớn hơn rất nhiều.
Một đồng nghiệp của chúng tôi từng kể lại rằng anh ấy còn nhớ rõ tên miền của trang chơi game hồi cấp hai, dù đã hơn mười lăm năm trôi qua. Ký ức gắn với cảm xúc luôn bền hơn ký ức gắn với dữ liệu. Đó cũng là lý do vì sao nội dung hoài niệm internet luôn có lượng người đọc trung thành, dù chủ đề nghe có vẻ hoài cổ.
Game flash – ký ức không thể thay thế của cả một thế hệ
Nhắc đến hoài niệm internet mà bỏ qua game flash thì thiếu sót lớn. Đây là thời kỳ mà chỉ cần một trình duyệt và plugin Flash Player, ai cũng có thể chơi hàng nghìn trò chơi miễn phí ngay trên trình duyệt, không cần cài đặt, không cần cấu hình máy mạnh.
Chúng tôi từng phỏng vấn nhanh vài người bạn làm trong ngành thiết kế web để hỏi họ nhớ gì nhất về thời kỳ này. Câu trả lời phổ biến nhất là cảm giác nghiện game đến mức quên cả giờ giấc. Nếu bạn muốn đọc kỹ hơn về khía cạnh này, những trò chơi flash từng gây nghiện tuổi thơ là bài mà chúng tôi đã tổng hợp khá chi tiết, đủ để gợi lại vài cái tên quen thuộc.
Điểm hay của game flash là dung lượng rất nhẹ. Một trò chơi hoàn chỉnh đôi khi chỉ nặng vài megabyte, nhưng lại có đồ họa dễ thương, gameplay gây nghiện và đôi khi cả cốt truyện khá sâu sắc so với kích thước file. Đây cũng là lý do vì sao cộng đồng lập trình indie sau này vẫn lấy cảm hứng từ lối thiết kế tối giản nhưng hiệu quả của game flash.
Những nhân vật đã đi cùng tuổi thơ của nhiều người
Nói về nội dung hoài niệm internet mà không nhắc tên nhân vật thì coi như thiếu linh hồn. Dưới đây là vài cái tên mà chúng tôi tin rằng nhiều bạn đọc sẽ gật gù khi đọc lại.
- Nhân vật trong các game phòng thủ tháp: những chú lính nhỏ, xe tăng vuông vức, thiết kế đơn giản nhưng đủ để khắc sâu vào trí nhớ vì phải chơi đi chơi lại quá nhiều lần.
- Các avatar tự tạo trên những trang mạng xã hội đời đầu: mọi người thường dành hàng giờ chỉ để chỉnh sửa gương mặt hoạt hình của mình sao cho thật ngầu.
- Nhân vật trong game đua xe hoặc game bắn súng góc nhìn ngang: chuyển động hơi giật giật, nhưng lại tạo cảm giác vui tay đến lạ.
- Những chú thú cưng ảo cần cho ăn, cần chăm sóc mỗi ngày, khiến không ít người từng đặt báo thức chỉ để vào cho thú ảo ăn đúng giờ.
Chúng tôi để ý rằng phần lớn các nhân vật này đều có một điểm chung: thiết kế đơn giản, màu sắc tươi, đường nét bo tròn dễ nhìn. Đây chính là nền tảng cho xu hướng thiết kế nhân vật thân thiện mà nhiều thương hiệu hiện đại vẫn đang áp dụng lại.
Vì sao Flash biến mất và câu chuyện đứng sau đó
Nhiều bạn trẻ bây giờ có thể không biết vì sao Flash lại bị khai tử. Câu chuyện không đơn giản chỉ là công nghệ lỗi thời. Nó liên quan đến một cuộc tranh luận khá căng thẳng giữa hai gã khổng lồ công nghệ, xoay quanh vấn đề bảo mật, hiệu năng và cả chiến lược kinh doanh.
Chúng tôi từng viết riêng một bài phân tích khá kỹ về vụ việc này. Nếu bạn tò mò muốn hiểu rõ góc nhìn của cả hai phía, có thể xem thêm ở bài Apple và Adobe từng tranh luận thế nào về tương lai của Flash. Bài đó tổng hợp khá đầy đủ những phát ngôn chính thức từ cả hai bên, giúp bạn hiểu vì sao công nghệ từng thống trị cả một thời kỳ lại rút lui nhanh đến vậy.
Điều chúng tôi rút ra được từ câu chuyện này là công nghệ nào rồi cũng có lúc thoái trào, nhưng giá trị thẩm mỹ và cảm xúc mà nó để lại thì vẫn còn nguyên. Đó chính là lý do khiến gu thiết kế hoài niệm chưa bao giờ thực sự biến mất khỏi ngành sáng tạo.
Xu hướng thiết kế hoài niệm đang quay trở lại như thế nào
Trong vài năm gần đây, chúng tôi nhận thấy rất nhiều thương hiệu bắt đầu quay lại khai thác phong cách thiết kế của thời kỳ internet đầu những năm 2000. Màu sắc rực rỡ, font chữ bo tròn, hiệu ứng chuyển động vui nhộn kiểu game flash đang len lỏi trở lại trong thiết kế website, ứng dụng và cả bao bì sản phẩm.
Đây không phải là sự sao chép đơn thuần. Các nhà thiết kế hiện đại thường lấy tinh thần hoài niệm làm cảm hứng, rồi kết hợp với công nghệ mới để tạo ra trải nghiệm vừa quen vừa lạ. Chúng tôi từng phân tích khá sâu về hành trình chuyển từ tuổi thơ game flash sang gu thiết kế hoài niệm trong bài từ ký ức game flash đến phong cách thiết kế hoài niệm hiện nay, nơi chúng tôi chỉ ra cụ thể những yếu tố thị giác nào đang được các thương hiệu tận dụng lại.
Nếu bạn để ý, khá nhiều website bán hàng thời trang, quán cà phê hay cả các ứng dụng học tập gần đây đều chọn tông màu pastel pha neon, hiệu ứng nảy nhẹ khi rê chuột, giống hệt cảm giác click vào một trò chơi flash ngày xưa. Đây là cách các nhà thiết kế đánh vào cảm xúc hoài niệm của người dùng để tạo thiện cảm ngay từ lần ghé thăm đầu tiên.
Chúng tôi từng áp dụng gu thiết kế hoài niệm cho một dự án thực tế
Có một dự án mà đội ngũ chúng tôi từng tư vấn, chủ shop là một bạn trẻ chuyên bán đồ lưu niệm theo phong cách retro. Ban đầu website của bạn ấy dùng theme khá hiện đại, tối giản, nhưng lại không tạo được cảm xúc gì đặc biệt cho khách ghé thăm.
Sau khi trao đổi, chúng tôi đề xuất chuyển sang hướng thiết kế mang hơi thở hoài niệm: font chữ pixel nhẹ nhàng ở phần tiêu đề, nút bấm có hiệu ứng nảy giống game flash, bảng màu lấy cảm hứng từ giao diện web đầu những năm 2000. Kết quả là khách ghé thăm thường ở lại trang lâu hơn, và nhiều người còn để lại bình luận rằng trang web khiến họ nhớ tuổi thơ ngay lập tức.
Câu chuyện này cho thấy nội dung hoài niệm internet không chỉ là để đọc cho vui. Nó còn có thể trở thành một chiến lược thiết kế thực sự hiệu quả, miễn là bạn biết cách khai thác đúng cảm xúc của đối tượng khách hàng mình đang nhắm tới.
Vài lưu ý khi bạn muốn đưa gu thiết kế hoài niệm vào thương hiệu của mình
Việc đưa yếu tố hoài niệm vào thiết kế không có nghĩa là bê nguyên xi giao diện cũ vào website hiện đại. Nếu làm vậy, trải nghiệm người dùng sẽ bị ảnh hưởng nghiêm trọng, vì công nghệ web bây giờ khác xa thời Flash còn thịnh hành.
Chúng tôi thường khuyên khách hàng chỉ nên giữ lại tinh thần và cảm xúc của thời kỳ đó, chứ không sao chép kỹ thuật cũ. Ví dụ, có thể giữ bảng màu tươi sáng, font chữ bo tròn thân thiện, nhưng vẫn phải đảm bảo website chạy mượt trên điện thoại, tốc độ tải nhanh và chuẩn SEO như các thiết kế hiện đại khác. Trên trang chủ của designinterviews.com, chúng tôi vẫn thường xuyên cập nhật thêm những góc nhìn như vậy về cả thiết kế lẫn công nghệ web nói chung, để bạn đọc có thể tham khảo song song.
Một điều nữa chúng tôi muốn nhắc là đừng lạm dụng yếu tố hoài niệm đến mức làm rối mắt người xem. Cảm xúc hoài niệm chỉ phát huy tác dụng khi được tiết chế đúng liều lượng, xen kẽ với sự tinh gọn của thiết kế hiện đại. Nếu ôm đồm quá nhiều chi tiết retro cùng lúc, website dễ trở nên rối và mất đi tính chuyên nghiệp cần có.
Đến đây, chúng tôi hy vọng bạn đã có cái nhìn đầy đủ hơn về hành trình từ game flash tuổi thơ đến những xu hướng thiết kế đang thịnh hành hiện nay. Với chúng tôi, đây không đơn thuần là câu chuyện hoài cổ, mà còn là bài học quý về cách một thế hệ công nghệ có thể tiếp tục truyền cảm hứng cho ngành sáng tạo, dù chính công nghệ đó đã ngừng hoạt động từ lâu. Nếu bạn cũng có những ký ức riêng về thời kỳ internet đầy game flash và nhân vật hoạt hình đáng yêu ấy, đội ngũ chúng tôi luôn sẵn lòng lắng nghe và cùng ôn lại trong những bài viết tiếp theo.
